Tambua mtoa huduma wa maji, umeme, mmiliki wa jengo na huduma ya afya ya kila eneo la kaya; orodha ya mawasiliano ya Tanzania Bara isichukue nafasi ya huduma za Zanzibar bila ukaguzi. Andika njia yenye tarehe ya kupata taarifa kutoka kila mwendeshaji. Ikiwa bili yako ya maji inamtaja DAWASA, tumia faharasa yake ya taarifa kwa umma kulinganisha tarehe na eneo lililotajwa; tafuta taarifa asili ya karibuni inayohusu eneo lako, si tangazo la zamani la mahali pengine. Faharasa pekee haithibitishi huduma ya sasa au usalama wa maji ya bomba, wala haiwahusu watoa huduma wote Tanzania. Chumba kuonekana kimekauka baada ya mafuriko hakuthibitishi nyaya salama, jengo imara au maji ya bomba yanayofaa kunywa. Omba tathmini ya mwendeshaji na wataalamu kabla ya kurudisha huduma iliyoharibika. Taarifa ya hali ya hewa ya nchi nzima haiidhinishi nyumba au kliniki maalumu, na begi la akiba si sababu ya kubaki ndani ya jengo lenye hatari.
Linda maji na chakula vya kawaida.
Ready.gov ya Marekani imetajwa kwa mifano ya jumla ya akiba pekee, si uamuzi wa usalama wa maji au jengo Tanzania. Tumia vyombo safi, vilivyofungwa na vyenye alama kwa maji ya kunywa; hifadhi chakula mnachokifahamu kwa kufuata masharti yake na badilisha akiba kwa utaratibu. Tenganisha kiasi ambacho mtu anaweza kubeba na kilichobaki nyumbani. Huduma ya maji au usafi ikivurugika, soma taarifa ya mwisho kutoka kwa mwendeshaji wa maji na mamlaka ya afya ya eneo hilo. Maji kuonekana wazi hakuthibitishi usalama wake; kanuni ya jumla haiwezi kuthibitisha aina ya uchafuzi, hali ya chombo, muda wa hifadhi au matokeo ya uchunguzi wa eneo. Usibuni mkusanyiko wa kemikali, dakika za kuchemsha, lita za jumla kwa mtu au muda wa kuhifadhi unaohakikishwa. Chakula kilichogusana na maji ya mafuriko au kifungashio kilichoharibika kinahitaji uamuzi wa usalama wa chakula wa eneo husika.
Usifanye umeme wa akiba uwe chanzo kingine cha hatari.
Chaji simu na taa salama, jaribu betri ya akiba inayolingana na kifaa, weka mawasiliano kwenye karatasi na njia ya pili ya kupata taarifa rasmi. Vifaa vilivyolowa au kuharibika na nyaya vinahitaji ukaguzi wa mwenye ujuzi kabla ya kutumika. Usiwashe vifaa vinavyochoma mafuta ndani ya makazi yaliyofungwa, wala kubuni namna ya kuunganisha umeme kwenye nyaya za nyumba. Habari ya jirani kuwa umeme umerudi haithibitishi usalama wa mfumo wako. Mtu anayehitaji kifaa cha tiba cha umeme au dawa zinazohitaji baridi apange na daktari na msambazaji muda halisi wa kufanya kazi, mipaka ya hifadhi na huduma inayofikika; power bank kubwa ya simu si mpango wa matibabu.
Endeleza matunzo kwa ushauri wa mtaalamu.
Wizara ya Afya inaeleza wajibu wa sera na huduma za afya, lakini orodha yake ya machapisho si orodha ya vitanda vilivyo wazi au utambuzi wa ugonjwa. Weka orodha ya faragha, iliyosasishwa, ya dawa zilizoagizwa, aleji, wahudumu wa tiba na mahitaji ya matunzo ili wale walioidhinishwa waweze kuitumia. Zungumza na mtaalamu mapema kuhusu miadi, uhifadhi au kukatika kwa tiba; usibadilishe dozi au dawa bila ushauri wa mtaalamu anayekutibu. Panga kumjulia hali anayekabiliwa na joto, upweke au ugumu wa kutembea. Ugonjwa au jeraha la kweli vinahitaji njia ya kliniki iliyothibitishwa na maelekezo ya mamlaka ya afya ya eneo, pamoja na majukumu tofauti ya Zanzibar inapohusika.
Vyanzo rasmi vya kuanzia: DAWASA: taarifa kwa umma zenye tarehe; Majukumu ya Wizara ya Afya.
Chanzo cha ziada (si mamlaka ya Tanzania): Ready.gov Marekani: begi (mfano wa jumla).